Spis treści
Kto jest wpisany w zagranicznym akcie
Treść aktu zależy od prawa kraju urodzenia:
- w Gruzji i na Ukrainie rodzice intencyjni są wpisywani od razu, bez wyroku sądu, a ukraiński akt zwykle nie wspomina o kobiecie noszącej ciążę,
- w USA wpis rodziców intencyjnych opiera się na orzeczeniu przed porodem, a w Grecji na zgodzie sądu wydanej przed transferem,
- w Wielkiej Brytanii dziecko jest rejestrowane z kobietą, która urodziła, a nowy wpis powstaje dopiero po parental order,
- w Argentynie i Meksyku wiele zależy od sądu albo konkretnego urzędu.
Jak przygotować akt dla polskiego urzędu
Przed wyjazdem z kraju urodzenia zadbajcie o:
- Odpis aktu w formie, którą urząd kraju urodzenia uznaje za dokument stanu cywilnego. Warto mieć kilka odpisów.
- Apostille albo legalizację u konsula, jeśli państwo nie jest stroną konwencji haskiej. Przy dokumentach z państw Unii apostille zwykle nie jest potrzebne.
- Tłumaczenie przez tłumacza przysięgłego albo konsula.
Polski akt urodzenia
Polski akt powstaje przez transkrypcję, czyli wierne przeniesienie treści zagranicznego aktu do polskiego rejestru (art. 104 Prawa o aktach stanu cywilnego). Transkrypcja jest obowiązkowa, gdy obywatel polski ubiega się o polski dokument tożsamości albo numer PESEL. Kierownik urzędu odmawia jej między innymi, gdy byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego (art. 107), a według uchwały NSA z 2 grudnia 2019 r. (II OPS 1/19) niedopuszczalna jest transkrypcja aktu z dwojgiem rodziców tej samej płci. Przy wpisie matki intencyjnej praktyka urzędów nie jest jednolita, bo matką jest kobieta, która urodziła (art. 61⁹ KRO).
NSA podkreślił też, że nabycie obywatelstwa nie zależy od transkrypcji, a zagraniczny akt jest dowodem zdarzeń w nim stwierdzonych. Opłata skarbowa za odpis zupełny aktu po transkrypcji wynosi 50 zł. Pełną procedurę opisujemy w poradniku transkrypcja aktu urodzenia.
To informacja, nie porada prawna. Przy odmowie transkrypcji warto skorzystać z pomocy kancelarii z listy prawnicy.
Źródła
- Prawo o aktach stanu cywilnego, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 393 (ISAP), dostęp 2026-10-08
- Ustawa o opłacie skarbowej, tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1154 (ISAP), dostęp 2026-10-08
- Uchwała NSA z 2 grudnia 2019 r., II OPS 1/19 (CBOSA), dostęp 2026-10-08
Najczęstsze pytania
Czy zagraniczny akt urodzenia jest ważny w Polsce bez transkrypcji?
Jest dowodem zdarzeń w nim stwierdzonych, ale do nadania PESEL i wydania polskiego dokumentu tożsamości transkrypcja jest zwykle obowiązkowa.
Ile odpisów aktu warto mieć?
Kilka, bo oryginały składa się w różnych postępowaniach: transkrypcji, sądowych i paszportowych.