Spis treści
Etapy procedury
Procedura in vitro składa się zwykle z kilku kroków:
- Stymulacja hormonalna jajników, żeby w jednym cyklu dojrzało więcej komórek jajowych.
- Pobranie komórek jajowych przez nakłucie pęcherzyków pod kontrolą USG, zwykle w krótkim znieczuleniu.
- Zapłodnienie w laboratorium, klasyczne albo metodą ICSI.
- Hodowla zarodków przez kilka dni, często do stadium blastocysty, czasem z badaniem genetycznym PGT.
- Transfer zarodka albo mrożenie zarodków.
In vitro w programie surogacji
W surogacji gestacyjnej in vitro jest punktem wyjścia. Komórki jajowe pochodzą od matki intencyjnej albo od dawczyni, a nasienie od ojca intencyjnego albo dawcy. Zarodki przenosi się potem do macicy kobiety noszącej ciążę, najczęściej po zamrożeniu, co pozwala niezależnie zaplanować pobranie komórek i przygotowanie kobiety do transferu.
Zarodki przygotowuje zwykle klinika w kraju programu, na przykład w Gruzji czy Armenii, gdzie to klinika prowadzi cały program, albo w USA, gdzie in vitro jest jednym z etapów koordynowanych przez agencję. W części krajów wymagany jest związek genetyczny dziecka z co najmniej jednym z rodziców intencyjnych, a więź genetyczna z ojcem ułatwia też ustalenie rodzicielstwa w Polsce.
In vitro w Polsce
W Polsce in vitro reguluje ustawa z 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności. Pozwala ona na dawstwo komórek jajowych od anonimowej dawczyni dla małżeństw i par pozostających we wspólnym pożyciu, a od 2024 roku działa rządowy program dofinansowania in vitro. Ta sama ustawa pozwala przenieść zarodek wyłącznie do organizmu biorczyni, czyli kobiety z pary (art. 20), dlatego polskie ośrodki nie wykonują transferów w ramach surogacji. Ustawa karze też obrót zarodkami w celu korzyści (art. 79), więc każdą propozycję wywiezienia zarodków z Polski na program surogacji omówcie najpierw z prawnikiem. Więcej o leczeniu za granicą piszemy w przewodniku in vitro za granicą.
To informacja, nie porada prawna ani medyczna. Plan leczenia ustala lekarz, a kwestie prawne warto omówić z kancelarią z listy prawnicy.
Źródła
- Ustawa z 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności, tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 442 (ISAP), dostęp 2026-10-08
- Ministerstwo Zdrowia, Program wsparcia in vitro, dostęp 2026-10-08
- ReproductiveFacts.org, materiały American Society for Reproductive Medicine, dostęp 2026-10-08
Najczęstsze pytania
Czy in vitro do surogacji można zrobić w Polsce?
Polski ośrodek może przeprowadzić leczenie dla pary, ale nie przeniesie zarodka do organizmu innej kobiety niż biorczyni z pary.
Czy w surogacji zawsze potrzebna jest dawczyni?
Nie. Jeśli matka intencyjna ma własne komórki jajowe dobrej jakości, zarodki mogą powstać z jej komórek.