Spis treści
Budowa i rozwój
Po zapłodnieniu w laboratorium in vitro zarodek dzieli się przez kilka dni. W 2. i 3. dniu składa się z kilku komórek, a około 5. dnia część zarodków osiąga stadium blastocysty. Wyróżnia się w niej:
- węzeł zarodkowy (wewnętrzna masa komórek), z którego rozwija się płód,
- trofoblast (trofektoderma), czyli zewnętrzną warstwę, z której powstaje łożysko,
- jamę blastocysty wypełnioną płynem.
Nie każdy zarodek dochodzi do tego etapu. Hodowla do 5. dnia pozwala więc odróżnić zarodki, które rozwijają się prawidłowo, od tych, które zatrzymały się wcześniej.
Ocena jakości
Embriolog ocenia blastocystę według skali opisującej stopień rozprężenia jamy oraz wygląd węzła zarodkowego i trofoblastu, najczęściej cyfrą i dwiema literami. Ocena morfologiczna pomaga wybrać zarodek do transferu, ale nie mówi nic o chromosomach. Tę informację daje dopiero badanie PGT, wykonywane na kilku komórkach trofoblastu.
Blastocysta w programie surogacji
W surogacji gestacyjnej zarodki zwykle się zamraża, a transfer zarodka do macicy kobiety noszącej ciążę odbywa się w późniejszym cyklu. Kliniki często mrożą i przenoszą właśnie blastocysty, bo pozwala to wybrać zarodek o najlepszym rozwoju i przenieść tylko jeden, co zmniejsza ryzyko ciąży mnogiej. Mrożenie zarodków jest stałym etapem programów opisanych w przewodnikach po USA, Kanadzie i Grecji.
Przy rozmowie z kliniką warto zapytać:
- ile blastocyst zwykle uzyskuje się z jednego cyklu w Waszej sytuacji,
- jak długo i za ile przechowywane są zamrożone zarodki,
- czy w razie przerwania programu zarodki można przenieść do innej kliniki i na jakich warunkach prawnych.
Ostatnie pytanie ma znaczenie także prawne, bo polska ustawa o leczeniu niepłodności karze obrót zarodkami w celu korzyści (art. 79), a zasady transportu zarodków zależą od prawa obu krajów. Warto je omówić z prawnikiem, listę kancelarii znajdziecie na stronie prawnicy.
To informacja, nie porada medyczna. Szczegóły leczenia omawia lekarz prowadzący.
Źródła
- ReproductiveFacts.org, materiały American Society for Reproductive Medicine, dostęp 2026-10-08
- Ustawa z 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności, tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 442 (ISAP), dostęp 2026-10-08
Najczęstsze pytania
Czy transfer blastocysty jest lepszy niż zarodka z 3. dnia?
Pozwala lepiej wybrać zarodek, ale wymaga dłuższej hodowli, której nie każdy zarodek przetrwa. Decyzję podejmuje lekarz z embriologiem.
Czy ocena blastocysty mówi o zdrowiu dziecka?
Nie. Ocena opisuje wygląd zarodka. Informację o chromosomach daje badanie PGT.