Surogatka Gruzja i surogacja w Gruzji, koszt, prawo oraz powrót z dzieckiem do Polski

Gruzja od lat jest jednym z głównych kierunków surogacji dla par z Europy, także z Polski. Przyciąga krótką i jasną podstawą prawną, wpisem rodziców intencyjnych do aktu urodzenia bez postępowania sądowego i kosztami kilkukrotnie niższymi niż w USA. Jednocześnie od 2023 roku nad gruzińskim rynkiem wisi zapowiedź zakazu surogacji dla cudzoziemców, która do dziś nie została wprowadzona, ale też nie została formalnie porzucona. To trzeba uwzględnić przy planowaniu.

Jeśli wahacie się między Gruzją a tańszą Armenią, zestawiamy oba kraje na stronie surogacja Gruzja czy Armenia. Porównanie z innymi krajami znajdziecie w zestawieniu porównanie krajów surogacji, a szersze tło prawne w przewodniku gdzie surogacja jest legalna.

Stan prawny surogacji w Gruzji

Artykuł 143 ustawy o ochronie zdrowia

Podstawą jest ustawa Gruzji o ochronie zdrowia (Law of Georgia on Health Care) z 1997 roku. Jej art. 143 pozwala na zapłodnienie pozaustrojowe i przeniesienie zarodka do organizmu innej kobiety, określanej w ustawie jako matka zastępcza, gdy kobieta z pary nie ma macicy albo nie może donosić ciąży z przyczyn medycznych. Wymagana jest pisemna zgoda pary.

Najważniejszy dla rodziców jest ust. 2 tego artykułu: jeśli dziecko się urodzi, jego rodzicami są osoby z pary, ze wszystkimi wynikającymi z tego prawami i obowiązkami. Kobieta nosząca ciążę ani dawca nie mogą zostać uznani za rodziców. Dzięki temu gruziński urząd stanu cywilnego wpisuje do aktu urodzenia od razu rodziców intencyjnych, bez wyroku sądu.

Ustawa nie zakazuje wynagrodzenia dla kobiety noszącej ciążę, dlatego w praktyce programy w Gruzji mają charakter komercyjny. Szczegóły, w tym wysokość i harmonogram płatności, określa umowa zawierana z udziałem kliniki lub agencji i notariusza.

Kto jest „parą” w gruzińskim prawie

Ustawa mówi o „parze”, nie definiując jej szczegółowo. W praktyce gruzińskie kliniki i przepisy wykonawcze przyjmują, że programy są dostępne dla par kobiety i mężczyzny, będących małżeństwem albo pozostających we wspólnym pożyciu co najmniej od roku, co trzeba udokumentować. Konstytucja Gruzji definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, a przepisy przyjęte w 2024 roku dodatkowo wzmocniły ograniczenia wobec par jednopłciowych. Osoby samotne i pary jednopłciowe nie mają dostępu do surogacji w Gruzji.

Zapowiedź zakazu dla cudzoziemców

W czerwcu 2023 roku ówczesny premier Gruzji zapowiedział, że surogacja ma być dostępna wyłącznie dla obywateli Gruzji, a minister zdrowia mówił o zakazie od 2024 roku. Projekt nie wszedł jednak w życie. Według dostępnych informacji z 2025 i 2026 roku programy dla cudzoziemców nadal działają, a projekt jest wstrzymany, ale nie został formalnie wycofany.

Oznacza to, że sytuacja prawna jest niepewna. Zakaz może wrócić w każdej chwili, a nie wiadomo, czy objąłby programy już rozpoczęte. Część informacji o „stabilnym prawie” pochodzi z serwisów samych klinik, które mają w tym interes. Przed podpisaniem umowy poproście prawnika o sprawdzenie aktualnego stanu prac w parlamencie Gruzji i zapytajcie klinikę, co umowa przewiduje na wypadek zmiany prawa w trakcie programu.

Kto może skorzystać

Zgodnie z gruzińską praktyką z programu mogą skorzystać:

• małżeństwo kobiety i mężczyzny,
• para kobiety i mężczyzny bez ślubu, jeśli udokumentuje wspólne pożycie (zwykle co najmniej rok).

Nie mogą skorzystać pary dwóch mężczyzn, pary dwóch kobiet, kobiety samotne ani mężczyźni samotni. Wymagane jest też wskazanie medyczne po stronie kobiety, czyli brak macicy albo przeciwwskazania do donoszenia ciąży, potwierdzone dokumentacją lekarską.

Ile kosztuje surogacja w Gruzji

Pełny program dla rodziców z zagranicy kosztuje zwykle od 45 000 do 75 000 USD, czyli orientacyjnie od 166 500 do 277 500 zł po kursie 3,70 zł za dolar. To jeden z najniższych poziomów cenowych wśród krajów, w których rodzice są wpisywani do aktu urodzenia od razu. Szczegółowe porównanie cen znajdziecie w przewodniku koszty surogacji.

Pozycje kosztów:

• Pakiet kliniki lub agencji. Zwykle obejmuje in vitro, transfer, koordynację i tłumacza. Sprawdźcie, ile prób transferu obejmuje cena i co się dzieje po nieudanych próbach.
• Wynagrodzenie i wydatki kobiety noszącej ciążę. Wypłacane w ratach według umowy, często z dodatkami przy ciąży mnogiej albo cesarskim cięciu.
• Opieka nad ciążą i poród. Badania, prowadzenie ciąży i poród w szpitalu współpracującym z kliniką.
• Prawnik i dokumenty w Gruzji. Umowa notarialna, tłumaczenia, apostille na akcie urodzenia.
• Podróże i pobyt rodziców. Przy transferze i po porodzie, zwykle kilka tygodni w oczekiwaniu na dokumenty dziecka.
• Dokumenty w Polsce. Tłumaczenia przysięgłe, apostille, transkrypcja i ewentualne postępowania.

Widełki są orientacyjne. Oferty „pakietów z gwarancją” różnią się zakresem, więc porównujcie je pozycja po pozycji. Własny wariant policzycie w kalkulatorze kosztów surogacji.

Etapy i czas trwania

Cały proces trwa zwykle od 12 do 18 miesięcy.

1. Konsultacje i wybór kliniki (1 do 2 miesięcy). Sprawdzenie licencji, wzoru umowy i referencji.
2. Dokumentacja medyczna i prawna (1 do 2 miesięcy). Potwierdzenie wskazania medycznego, akt małżeństwa albo dowody wspólnego pożycia, tłumaczenia.
3. Przygotowanie zarodków (1 do 3 miesięcy). Stymulacja i pobranie komórek albo wybór dawczyni, zapłodnienie.
4. Dopasowanie i umowa notarialna (1 do 2 miesięcy).
5. Transfer zarodka i potwierdzenie ciąży (1 do 3 miesięcy, czasem kilka prób).
6. Ciąża (około 9 miesięcy).
7. Poród i gruziński akt urodzenia z Waszymi danymi (1 do 3 tygodni).
8. Polskie dokumenty i powrót (od kilku tygodni do kilku miesięcy). Dziecko zwykle nie ma obywatelstwa gruzińskiego, więc do wyjazdu potrzebuje polskiego dokumentu podróży.

Dokumenty po powrocie do Polski

W Gruzji etap dokumentów zaczyna się jeszcze przed wyjazdem. Dziecko urodzone w Gruzji z rodziców cudzoziemców z reguły nie nabywa obywatelstwa gruzińskiego, więc nie dostanie gruzińskiego paszportu. Do podróży potrzebny jest polski dokument, a do jego wydania polskie obywatelstwo dziecka i polskie dokumenty stanu cywilnego.

Akt urodzenia i apostille. Gruzja jest stroną konwencji haskiej znoszącej legalizację. Na gruzińskim akcie urodzenia trzeba uzyskać apostille w gruzińskim organie, który je wydaje.

Tłumaczenie przysięgłe. Akt urodzenia trzeba przetłumaczyć na język polski. Tłumaczenie może wykonać tłumacz przysięgły albo konsul RP w Tbilisi.

Transkrypcja w USC. Polski akt urodzenia powstaje przez transkrypcję aktu gruzińskiego. Wniosek można złożyć przez konsula w Tbilisi albo bezpośrednio w wybranym urzędzie stanu cywilnego w Polsce. Transkrypcja jest warunkiem nadania PESEL i wydania paszportu. Kierownik USC odmawia transkrypcji, jeśli uzna ją za sprzeczną z podstawowymi zasadami porządku prawnego (art. 107 Prawa o aktach stanu cywilnego). Według art. 61⁹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego matką dziecka jest kobieta, która je urodziła, więc jeśli z dokumentów wynika, że matka wpisana do aktu nie urodziła dziecka, urząd może mieć wątpliwości. Praktyka jest różna. Uchwała NSA z 2 grudnia 2019 roku (II OPS 1/19) dotyczy aktów z dwojgiem rodziców tej samej płci, co w Gruzji nie występuje, ale pokazuje, jak polskie sądy podchodzą do aktów zagranicznych niezgodnych z polskim prawem rodzinnym. Szczegóły opisujemy w przewodniku transkrypcja aktu urodzenia.

Ustalenie rodzicielstwa. Jeśli transkrypcja nie jest możliwa, pozostają procedury w Polsce, na przykład uznanie ojcostwa przez ojca genetycznego, a następnie przysposobienie dziecka przez żonę ojca. Opisujemy je w tekście ustalenie rodzicielstwa po surogacji.

PESEL i paszport. Po transkrypcji USC nadaje PESEL, a wtedy można złożyć wniosek o paszport. Konsul może w określonych sytuacjach wydać paszport tymczasowy, który pozwala wrócić do Polski. Warunki i czas oczekiwania sprawdźcie z wyprzedzeniem w ambasadzie RP w Tbilisi. Więcej w tekście paszport i PESEL dziecka.

Jak wybrać klinikę lub agencję w Gruzji

Rynek gruziński jest duży i zróżnicowany. Obok doświadczonych klinik działają pośrednicy bez własnego zaplecza medycznego. Przed podpisaniem umowy sprawdźcie:

• Licencję kliniki wydaną przez gruzińskie Ministerstwo Zdrowia i to, czy procedury in vitro wykonuje sama klinika, czy podwykonawca.
• Wpis firmy do rejestru gruzińskiego (Public Registry) z numerem identyfikacyjnym i nazwiskami osób reprezentujących.
• Wzór umowy z jasnym harmonogramem płatności, zakresem pakietu, liczbą prób transferu i zasadami zwrotu środków.
• Zapisy na wypadek zmiany prawa, czyli co się stanie z programem i wpłaconymi środkami, jeśli wejdzie w życie zakaz dla cudzoziemców.
• Niezależnego prawnika, niepowiązanego z kliniką, który przeczyta umowę przed podpisaniem.

Profile podmiotów z Gruzji znajdziecie w katalogu kliniki surogacji w Gruzji. Opis tego, co sprawdzamy i co oznaczają statusy profili, jest na stronie weryfikacja kliniki surogacji.

Ryzyka i na co uważać

• Zmiana prawa. Zapowiedziany w 2023 roku zakaz dla cudzoziemców może wrócić. To największe ryzyko programu w Gruzji.
• Pakiety „z gwarancją”. Gwarancja dziecka albo nielimitowanych prób zwykle ma wiele wyłączeń. Czytajcie warunki.
• Pośrednicy bez kliniki. Firma, która nie ma licencji medycznej, przekazuje Was dalej i dolicza marżę. Sprawdźcie, z kim faktycznie zawieracie umowę.
• Płatności gotówkowe. Wpłaty bez faktury i bez umowy utrudniają dochodzenie zwrotu.
• Polska po powrocie. Wydanie polskiego dokumentu podróży może potrwać, a odmowa transkrypcji oznacza dłuższy pobyt. Zaplanujcie czas i budżet.
• Prawo polskie. Polska nie reguluje surogacji, a umowa o surogację nie jest w Polsce wykonalna. Umowy zawierajcie wyłącznie z podmiotami działającymi legalnie w Gruzji.

Zastrzeżenie

To informacja, nie porada prawna. Przed decyzją skonsultuj sprawę z prawnikiem prawa rodzinnego i międzynarodowego. Kancelarie zajmujące się transkrypcją i ustaleniem rodzicielstwa znajdziecie w katalogu prawnik do spraw surogacji.

Źródła

• Law of Georgia on Health Care, Matsne, dostęp 2026-10-08
• Ambasada RP w Tbilisi, dostęp 2026-10-08
• HCCH, konwencja apostille, lista państw, dostęp 2026-10-08
• Eurasianet, Georgia to ban surrogacy for foreigners (2023), dostęp 2026-10-08
• Prawo o aktach stanu cywilnego, ISAP, dostęp 2026-10-08
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ISAP, dostęp 2026-10-08
• Ustawa o obywatelstwie polskim, ISAP, dostęp 2026-10-08
• Uchwała NSA z 2 grudnia 2019, II OPS 1/19, CBOSA, dostęp 2026-10-08
• Powroty.gov.pl, rejestracja w Polsce dziecka urodzonego za granicą, dostęp 2026-10-08

Najczęstsze pytania

Czy surogacja w Gruzji jest nadal legalna dla cudzoziemców?

Tak, według stanu na październik 2026 roku. Zakaz zapowiedziany w 2023 roku nie wszedł w życie, ale projekt nie został formalnie wycofany, więc sytuacja jest niepewna. Przed podpisaniem umowy sprawdźcie aktualny stan z prawnikiem.

Czy para jednopłciowa albo osoba samotna może skorzystać z surogacji w Gruzji?

Nie. Programy w Gruzji są dostępne tylko dla par kobiety i mężczyzny, będących małżeństwem albo pozostających w udokumentowanym wspólnym pożyciu.

Ile trwa surogacja w Gruzji?

Zwykle od 12 do 18 miesięcy od pierwszej konsultacji do powrotu z dzieckiem do Polski.

Ile kosztuje surogacja w Gruzji?

Pełny program kosztuje zwykle od 45 000 do 75 000 USD, czyli orientacyjnie od 166 500 do 277 500 zł.

Czy dziecko dostanie polski akt urodzenia?

Polski akt powstaje przez transkrypcję gruzińskiego aktu, w którym są już wpisani rodzice intencyjni. Urząd może jednak odmówić, jeśli uzna treść aktu za sprzeczną z polskim porządkiem prawnym. Wtedy pozostaje uznanie ojcostwa i przysposobienie, z pomocą prawnika.

Czy dziecko urodzone w Gruzji dostanie gruziński paszport?

Z reguły nie, bo dziecko cudzoziemców nie nabywa obywatelstwa gruzińskiego przez samo urodzenie w Gruzji. Do powrotu potrzebny jest polski dokument podróży wydany przez konsula.