Spis treści
Definicja i różnica wobec modelu altruistycznego
W modelu altruistycznym kobieta dostaje wyłącznie zwrot udokumentowanych wydatków, a płacenie za noszenie ciąży jest zakazane, jak w Kanadzie, Grecji i Wielkiej Brytanii. W modelu komercyjnym prawo kraju programu dopuszcza wynagrodzenie albo go nie zakazuje. Słowo „komercyjna” opisuje sposób rozliczenia z kobietą, a nie samą legalność programu.
Kraje z modelem komercyjnym
Surogacja z wynagrodzeniem działa między innymi w części stanów USA, w Gruzji, na Ukrainie i w Armenii.
- W USA o dopuszczalności wynagrodzenia decyduje prawo stanu porodu. Michigan, który przez dziesięciolecia karał odpłatne umowy, od kwietnia 2025 roku pozwala je zawierać.
- W Gruzji ustawa o ochronie zdrowia nie zakazuje wynagrodzenia, dlatego programy mają w praktyce charakter komercyjny.
- W Kolumbii i Meksyku brakuje ustawy, a płatności dla kobiety nazywa się zwykle rekompensatą. Tę szarą strefę opisujemy w przewodnikach po Kolumbii i Meksyku.
Model komercyjny nie musi być droższy. Program w Gruzji bywa tańszy niż altruistyczny w Kanadzie, bo o koszcie decydują też opieka medyczna, prawnicy i pobyt. Porównanie znajdziecie w przewodniku po kosztach surogacji.
Na co uważać
- Ochrona kobiety. Przeczytajcie umowę surogacyjną i sprawdźcie, czy ma niezależnego prawnika, ubezpieczenie i wsparcie psychologiczne oraz czy jej wynagrodzenie trafia na rachunek powierniczy, a nie do pośrednika. Rolę agencji opisujemy w haśle koordynator programu.
- Stabilność prawa. W Gruzji i na Ukrainie pojawiały się projekty ograniczenia programów dla cudzoziemców, a Kazachstan w lipcu 2026 roku zamknął nowe programy dla par z zagranicy.
- Prawo polskie. W Polsce nie ma przepisów dopuszczających surogację, a zarobkowe organizowanie adopcji wbrew ustawie i wyrażanie zgody na przysposobienie w zamian za korzyść z zatajeniem tego przed sądem są przestępstwami (art. 211a Kodeksu karnego). Szczegóły opisujemy w tekście surogacja a Kodeks karny.
Surogatka.pl nie kojarzy rodziców z kobietami, nie publikuje ogłoszeń i nie pośredniczy w płatnościach.
To informacja, nie porada prawna. Sytuację Waszej rodziny warto omówić z prawnikiem, listę kancelarii znajdziecie na stronie prawnicy.
Źródła
- Law of Georgia on Health Care, Matsne, dostęp 2026-10-08
- Assisted Human Reproduction Act, S.C. 2004, c. 2, dostęp 2026-10-08
- Kodeks karny, tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 383 (ISAP), dostęp 2026-10-08
Najczęstsze pytania
Czy surogacja komercyjna jest legalna w Polsce?
W Polsce żadna forma surogacji nie jest uregulowana ani dopuszczona. Programy odbywają się wyłącznie za granicą, zgodnie z prawem kraju programu.
Czy wynagrodzenie dla kobiety jest jedynym kosztem?
Nie. Dochodzą zwrot wydatków, klinika, agencja, prawnicy, ubezpieczenie i Wasz pobyt.