Spis treści
Definicja
W modelu altruistycznym prawo zabrania płacenia kobiecie za samo noszenie ciąży. Dozwolony jest natomiast zwrot rzeczywistych, udokumentowanych kosztów, na przykład:
- opieki medycznej, badań i leków,
- dojazdów na wizyty i do szpitala,
- odzieży ciążowej i diety zaleconej przez lekarza,
- utraconego zarobku przy zwolnieniu lekarskim,
- opieki nad własnymi dziećmi w czasie wizyt i porodu,
- ubezpieczenia i pomocy prawnej.
Przeciwieństwem jest surogacja komercyjna, w której kobieta otrzymuje także wynagrodzenie.
Kraje z modelem altruistycznym
Z krajów opisanych na Surogatka.pl model altruistyczny obowiązuje między innymi w:
- Kanadzie: ustawa federalna o wspomaganym rozrodzie (Assisted Human Reproduction Act) zakazuje płacenia za noszenie ciąży, a zwrot wydatków jest dozwolony. Programy są dostępne dla cudzoziemców i różnych modeli rodziny.
- Grecji: surogacja altruistyczna jest dozwolona za zgodą sądu wydaną przed transferem zarodka, przy medycznym wskazaniu po stronie przyszłej matki. Opis w przewodniku surogacja w Grecji.
- Wielkiej Brytanii: surogacja jest dozwolona, a dopuszczalne są tylko uzasadnione wydatki. W praktyce program jest niedostępny dla osób mieszkających w Polsce, bo postanowienie o rodzicielstwie wymaga stałego miejsca zamieszkania w Wielkiej Brytanii.
- Republice Cypryjskiej: surogacja altruistyczna za zgodą sądu, ale ustawa wymaga pobytu przyszłej matki na Cyprze, więc dla osób mieszkających w Polsce program jest w praktyce niedostępny.
Czy altruistyczna znaczy tania
Nie. Choć kobieta nie otrzymuje wynagrodzenia, rodzice pokrywają jej wydatki, opiekę medyczną (dla cudzoziemców często droższą), postępowanie sądowe, koszty agencji i własny pobyt. W naszej tabeli program w Kanadzie kosztuje 70 000 do 120 000 USD, a w Grecji 75 000 do 120 000 USD, czyli więcej niż programy komercyjne w Gruzji czy Kazachstanie. Porównanie wszystkich krajów jest w przewodniku po kosztach surogacji.
Model altruistyczny oznacza zwykle także dłuższe oczekiwanie, bo kobiet gotowych nosić ciążę bez wynagrodzenia jest mniej.
Etyka
Zwolennicy modelu altruistycznego wskazują, że ogranicza on ryzyko wykorzystania kobiet w trudnej sytuacji materialnej. Krytycy zwracają uwagę, że granica między zwrotem wydatków a wynagrodzeniem bywa w praktyce nieostra. Niezależnie od modelu warto sprawdzić, czy kobieta nosząca ciążę ma niezależnego prawnika, ubezpieczenie i wsparcie psychologiczne.
To informacja, nie porada prawna. Przed podpisaniem umowy warto porozmawiać z prawnikiem, listę kancelarii znajdziecie na stronie prawnicy.
Źródła
- Assisted Human Reproduction Act, Kanada (Justice Laws), dostęp 2026-10-08
- GOV.UK, Surrogacy, legal rights of parents and surrogates, dostęp 2026-10-08
- HFEA, Surrogacy (Wielka Brytania), dostęp 2026-10-08
Najczęstsze pytania
Czy w surogacji altruistycznej kobieta nie dostaje żadnych pieniędzy?
Dostaje zwrot udokumentowanych wydatków związanych z ciążą i programem, ale nie wynagrodzenie za samo noszenie ciąży.
Czy Polacy mogą skorzystać z surogacji altruistycznej?
Tak, na przykład w Kanadzie i Grecji, jeśli spełniają warunki tych krajów. Wielka Brytania jest w praktyce niedostępna dla osób mieszkających w Polsce.