Spis treści
Rodzaje badań
- PGT-A (aneuploidie) sprawdza, czy zarodek ma prawidłową liczbę chromosomów. Nieprawidłowa liczba chromosomów to częsta przyczyna braku zagnieżdżenia i poronień, a jej ryzyko rośnie z wiekiem kobiety, od której pochodzi komórka jajowa.
- PGT-M (choroby jednogenowe) szuka konkretnej choroby dziedzicznej, która występuje w rodzinie, na przykład gdy jedno z rodziców jest nosicielem znanej mutacji. Wymaga wcześniejszego przygotowania testu dla tej rodziny.
- PGT-SR dotyczy nosicielstwa zmian w budowie chromosomów, na przykład translokacji.
Badanie polega na biopsji kilku komórek z zewnętrznej warstwy blastocysty. Zarodki są w tym czasie zamrażane, a do transferu wybiera się zarodek z prawidłowym wynikiem.
PGT w programie surogacji
W surogacji gestacyjnej każda nieudana próba oznacza kolejne przygotowanie kobiety noszącej ciążę, kolejne koszty i czas. Dlatego kliniki w krajach programu, na przykład w USA czy w Gruzji, często proponują PGT-A, zwłaszcza przy komórkach jajowych matki intencyjnej po 35. roku życia. Etapy przygotowania zarodków w poszczególnych krajach opisujemy w przewodnikach, na przykład po Kanadzie. Warto zapytać klinikę:
- czy badanie jest wliczone w pakiet i ile kosztuje na zarodek,
- które laboratorium je wykonuje,
- jak klinika postępuje z wynikiem niejednoznacznym (mozaikowatość),
- co dzieje się z zarodkami, które nie zostaną przeniesione.
Ograniczenia
PGT zmniejsza ryzyko transferu zarodka z wadą chromosomową, ale nie gwarantuje ciąży ani zdrowia dziecka. Wynik może być fałszywie dodatni albo fałszywie ujemny, a sama biopsja wymaga doświadczonego laboratorium. Badanie nie zastępuje diagnostyki prenatalnej w czasie ciąży.
W Polsce ustawa o leczeniu niepłodności zakazuje wyboru cech dziecka, w tym płci, z wyjątkiem sytuacji, gdy chodzi o uniknięcie ciężkiej choroby dziedzicznej. Zasady w krajach programu bywają inne, dlatego warto znać je przed podpisaniem umowy surogacyjnej.
To informacja, nie porada medyczna. Wskazania do PGT ocenia lekarz genetyk albo lekarz prowadzący, a pytania prawne warto omówić z kancelarią z listy prawnicy.
Źródła
- Ustawa z 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności, tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 442 (ISAP), dostęp 2026-10-08
- ReproductiveFacts.org, materiały American Society for Reproductive Medicine, dostęp 2026-10-08
Najczęstsze pytania
Czy PGT jest obowiązkowe w surogacji?
Zwykle nie. To badanie zalecane w określonych sytuacjach, na przykład przy wieku kobiety, od której pochodzi komórka jajowa, albo przy chorobie dziedzicznej w rodzinie.
Czym różni się PGT-A od PGT-M?
PGT-A sprawdza liczbę chromosomów, PGT-M szuka konkretnej choroby jednogenowej znanej w rodzinie.