Spis treści
Zgoda przed transferem w Grecji i na Cyprze
W Grecji art. 1458 Kodeksu cywilnego pozwala przenieść zarodek do organizmu innej kobiety tylko za zgodą sądu wydaną przed transferem. Sąd udziela jej, gdy przyszła matka jest medycznie niezdolna do donoszenia ciąży, kobieta nosząca ciążę jest zdrowa, istnieje pisemna umowa bez wynagrodzenia, a zarodek nie pochodzi z jej komórki jajowej. Od ustawy 5197/2025 zgoda obowiązuje dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia, więc transfer można przeprowadzić dopiero wtedy. Dzięki zgodzie przyszła matka jest od narodzin uważana za matkę dziecka.
Na Cyprze ustawa 69(I)/2015 wymaga zgody Rady do spraw Medycznie Wspomaganego Rozrodu i postanowienia sądu przed umieszczeniem zarodków w macicy, a do tego stałego zamieszkania albo zwykłego legalnego pobytu w Republice.
Sądy w Ameryce Łacińskiej
W Ameryce Łacińskiej sąd zwykle nie wydaje zgody przed transferem, ale jego rola po porodzie bywa kluczowa:
- w Argentynie rodzicielstwo ustalały sądy rodzinne, a po wyroku Sądu Najwyższego z 22 października 2024 roku wynik takich postępowań jest dużo mniej przewidywalny,
- w Kolumbii zasady wyznaczają wyroki Sądu Konstytucyjnego w sprawach indywidualnych, a ustawy nadal nie ma,
- w Meksyku w części przypadków rodzice intencyjni są wpisywani od razu, w innych potrzebne jest postępowanie sądowe, zależnie od stanu.
Inaczej działa amerykańskie orzeczenie przed porodem i brytyjskie parental order, wydawane po porodzie.
Co to oznacza dla Was
Etap sądowy wydłuża program, w Grecji zwykle o 2 do 6 miesięcy przed transferem. Zapytajcie klinikę, kto przygotowuje wniosek, jakie dokumenty medyczne są potrzebne i co się dzieje, gdy sąd odmówi. W Polsce zagraniczne orzeczenie może podlegać uznaniu, ale sąd odmawia go, jeśli byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego, w tym z art. 61⁹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ścieżki po powrocie opisujemy w poradniku ustalenie rodzicielstwa, a orzeczenie do polskich urzędów trzeba przygotować z apostille i tłumaczeniem.
To informacja, nie porada prawna. Postępowanie sądowe za granicą i jego skutki w Polsce warto omówić z kancelarią z listy prawnicy.
Źródła
- Εθνικό Τυπογραφείο, grecki dziennik urzędowy (ustawy 3089/2002, 3305/2005, 4272/2014, 5197/2025), dostęp 2026-10-08
- Ustawa 69(I)/2015 o stosowaniu medycznie wspomaganego rozrodu, CyLaw, dostęp 2026-10-08
- Corte Constitucional, wyrok T-968 z 2009, dostęp 2026-10-08
- Palabras del Derecho, wyrok Sądu Najwyższego Argentyny w sprawie surogacji z 22 października 2024 roku, dostęp 2026-10-08
Najczęstsze pytania
Czy w Grecji można przeprowadzić transfer przed uprawomocnieniem zgody?
Nie. Od zmiany z maja 2025 roku zgoda obowiązuje dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia.
Czy zgoda greckiego sądu wystarczy w Polsce?
Nie ma takiej gwarancji. W Polsce matką jest kobieta, która urodziła, a zagraniczne orzeczenie podlega ocenie polskiego urzędu albo sądu.