Surogacja Gruzja czy Armenia, porównanie ceny, prawa i dostępu dla par z Polski

Krótka odpowiedź

Jeśli jesteście małżeństwem albo parą kobiety i mężczyzny z udokumentowanym wspólnym pożyciem, oba kraje są dla Was otwarte i oba wpisują rodziców intencyjnych do aktu urodzenia bez adopcji. Różnice leżą w trzech miejscach: cenie, stabilności prawa i tym, kogo kraj przyjmuje.

Armenia kosztuje zwykle około 144 do 241 tys. zł za cały program, Gruzja około 163 do 278 tys. zł. Armenia przyjmuje kobiety samotne, Gruzja nie. Gruzja ma wieloletnią praktykę z rodzicami z zagranicy i dużo większy wybór klinik w Tbilisi, ale jej parlament od 2023 roku nie wycofał formalnie zapowiedzi zakazu surogacji dla cudzoziemców. W Armenii największą niewiadomą są szczegóły praktyki, których nie da się potwierdzić w tekście ustawy, na przykład zasady dotyczące obywatelstwa kobiety noszącej ciążę.

Pary dwóch mężczyzn i pary dwóch kobiet nie mają dostępu w żadnym z tych krajów. Dla nich właściwy kierunek opisujemy na stronie surogacja dla par homoseksualnych i gejów.

Kiedy Armenia jest lepszym wyborem

Armenia wygrywa, gdy liczy się każde 20 tys. zł albo gdy program chce zacząć kobieta bez partnera. Ustawa o zdrowiu reprodukcyjnym po nowelizacji z 12 lipca 2024 roku mówi wprost o prawie do technik wspomaganego rozrodu dla osób niepozostających w małżeństwie, a Trybunał Konstytucyjny w kwietniu 2025 roku uchylił ustawową granicę wieku. Dla kobiety po czterdziestce, która usłyszała w Polsce, że jest „za późno”, to realna różnica.

Druga przewaga to cena pakietu kliniki. W Erywaniu pakiet in vitro z koordynacją zaczyna się zwykle od około 12 000 USD, w Tbilisi od około 15 000 USD. Wynagrodzenie i wydatki kobiety noszącej ciążę też są niższe, około 15 000 do 22 000 USD wobec 18 000 do 28 000 USD w Gruzji.

Słabsza strona to dojazd i wybór. Do Erywania lata się z Polski zwykle z przesiadką, do Gruzji łatwiej o bezpośredni lot, a liczba klinik, które prowadzą programy dla cudzoziemców, jest mniejsza. Mniej klinik oznacza mniej ofert do porównania i słabszą pozycję przy negocjowaniu umowy.

Kiedy Gruzja jest lepszym wyborem

Gruzja wygrywa, gdy jesteście małżeństwem, chcecie mieć wybór kilku klinik i zależy Wam na ścieżce, którą od lat przechodzą pary z całej Europy. Art. 143 gruzińskiej ustawy o ochronie zdrowia przesądza, że rodzicami dziecka są osoby z pary, więc urząd stanu cywilnego wpisuje Was do aktu urodzenia od razu, bez wyroku sądu. Polskie kancelarie i tłumacze przysięgli znają te dokumenty, bo trafiają do nich regularnie.

Konkurencja między klinikami w Tbilisi daje też praktyczną przewagę: łatwiej dostać pakiet z gwarancją kolejnych transferów albo zwrotem części opłaty po nieudanych próbach. Taką klauzulę warto mieć na piśmie przed pierwszą wpłatą.

Ryzyko to polityka. Jeśli zakaz dla cudzoziemców wróci pod obrady, nie wiadomo, czy obejmie programy już rozpoczęte. Dlatego w umowie z kliniką w Gruzji szukajcie zapisu, co dzieje się z zarodkami i wpłaconymi pieniędzmi, gdy prawo zmieni się w trakcie programu. Więcej o tym piszemy w tekście surogatka Gruzja, co się zmieniło.

Ile zapłacicie w każdym z krajów

Poniższe kwoty obejmują cały program dla rodziców mieszkających w Polsce, razem z podróżami i dokumentami po powrocie. Przeliczenie z dolarów po kursie 3,70 zł.

Najdroższe pozycje, które zmieniają wynik, to komórka dawczyni (jeśli jej potrzebujecie), liczba transferów wliczonych w cenę oraz dopłaty za ciążę bliźniaczą i cesarskie cięcie. Zanim porównacie dwie oferty, poproście obie kliniki o kosztorys rozpisany na te same pozycje. Swój budżet policzycie w kalkulatorze kosztów surogacji, a pełne zestawienie cen wszystkich krajów jest w przewodniku ile kosztuje surogatka.

Dokumenty dziecka po powrocie do Polski

Z obu krajów wracacie z zagranicznym aktem urodzenia, na którym jesteście wpisani jako rodzice. W Polsce składacie wniosek o transkrypcję do urzędu stanu cywilnego. Tu oba kraje stoją w tym samym miejscu, bo praktyka polskich urzędów nie jest jednolita. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 sierpnia 2018 roku (II OSK 2129/16) uchylił odmowę transkrypcji aktu dziecka urodzonego przez surogatkę, wskazując na ochronę praw dziecka, ale wynik konkretnej sprawy zależy od treści aktu, więzi genetycznej i urzędu. Plan prawny na tę część programu warto mieć przed transferem, nie po porodzie. Opis kroków znajdziecie w przewodniku transkrypcja aktu urodzenia, a kancelarie, które prowadzą takie sprawy, w katalogu prawników od surogacji.

Jak wybrać klinikę w Gruzji albo w Armenii

Bez względu na kraj sprawdźcie pięć rzeczy, zanim podpiszecie umowę:

1. Licencja kliniki w krajowym rejestrze placówek medycznych i nazwisko lekarza, który przeprowadzi transfer.
2. Kosztorys na piśmie, rozpisany na pozycje, z liczbą transferów w cenie i ceną każdej kolejnej próby.
3. Harmonogram płatności powiązany z etapami (umowa, transfer, potwierdzona ciąża, poród), a nie jedna wpłata z góry.
4. Zapis o zmianie prawa, szczególnie w Gruzji: co z zarodkami i pieniędzmi, gdy program nie może być kontynuowany.
5. Ubezpieczenie i opieka okołoporodowa, w tym kto płaci za oddział noworodków, jeśli dziecko urodzi się przedwcześnie.

Listę pytań, które warto zadać przed umową, opisujemy w poradniku jak sprawdzić klinikę surogacji. Kliniki z obu krajów, z kosztorysami i statusem weryfikacji, są w katalogu powyżej.