Spis treści
Sprawdźcie, które kraje są dostępne dla Waszej sytuacji
Cztery pytania z listy, bez konta. Kosztorys w zł i kliniki ze sprawdzonymi dokumentami od razu.
Mieszkacie we Francji, zarabiacie w euro i po diagnozie wiecie, że ciąża u żony jest niemożliwa albo zbyt ryzykowna. Francuska klinika nie pomoże, bo prawo zamyka tę drogę całkowicie. Zostaje wybór kraju, kliniki i planu powrotu z dzieckiem do dwóch systemów prawnych naraz. Ten wpis zbiera to, co trzeba wiedzieć przed wysłaniem pierwszego zapytania.
Czy surogacja we Francji jest legalna
Nie. Francuski kodeks cywilny w art. 16-7 stanowi, że wszelka umowa o prokreację lub gestację na rzecz innej osoby jest nieważna, a art. 16-9 podkreśla, że ta nieważność ma charakter porządku publicznego. Nie ma więc znaczenia, czy kobieta jest spokrewniona z parą ani czy dostaje wynagrodzenie. Zakaz dotyczy surogacji komercyjnej i altruistycznej.
Za pośrednictwo w takim programie grożą też sankcje karne. Kodeks karny w art. 227-12 przewiduje karę więzienia i grzywnę dla osoby, która za pieniądze pośredniczy między parą a kobietą gotową urodzić dziecko. Dlatego francuskie agencje nie oferują tych programów, a pary szukają ich za granicą.
Sam wyjazd do kliniki w innym kraju nie jest we Francji przestępstwem. Problemy zaczynają się po urodzeniu dziecka, przy wpisie do francuskich rejestrów, i o tym jest część poniżej.
Ile kosztuje surogacja za granicą przy zarobkach w euro
Kwoty w tabeli to suma pozycji całego programu z naszego kosztorysu: klinika i in vitro, wynagrodzenie i wydatki kobiety noszącej ciążę, opieka nad ciążą i poród, prawnicy, podróże i dokumenty w Polsce. Złote liczymy po kursie 3,70 zł za dolara, euro po orientacyjnym kursie 4,25 zł i zaokrąglamy do tysiąca.
| Kraj | Koszt w USD | Około w zł | Około w EUR | Kto może skorzystać |
|---|---|---|---|---|
| Armenia | 39 000 do 65 000 | 144 000 do 241 000 | 34 000 do 57 000 | małżeństwo lub para kobiety i mężczyzny bez ślubu, kobieta samotna |
| Ukraina | 43 000 do 70 000 | 159 000 do 259 000 | 37 000 do 61 000 | małżeństwo kobiety i mężczyzny |
| Gruzja | 44 000 do 75 000 | 163 000 do 278 000 | 38 000 do 65 000 | małżeństwo lub para kobiety i mężczyzny bez ślubu |
| USA | 126 000 do 218 000 | 466 000 do 807 000 | 110 000 do 190 000 | małżeństwa, pary bez ślubu, także jednopłciowe, osoby samotne |
Przy francuskich zarobkach program w Armenii, Gruzji czy na Ukrainie to wydatek rzędu kilkunastu miesięcznych pensji netto, nie budżet na całe życie. Mimo to nie wybierajcie kraju tylko po cenie. Zacznijcie od tego, kto prawnie może skorzystać z programu i jak dokumenty dziecka wyglądają po porodzie.
Kliniki rozliczają się zwykle w dolarach albo euro. Zapytajcie, w jakiej walucie płacicie raty i co się dzieje, gdy pierwszy transfer się nie uda. Dokładne koszty dla swojej sytuacji policzycie w kalkulatorze kosztów surogacji.
Dziecko z surogacji i francuskie rejestry
Francja uznaje za matkę kobietę, która urodziła dziecko. Zagraniczny akt urodzenia, w którym jako matka figuruje żona ojca, bywa więc kwestionowany przy próbie wpisu do francuskich rejestrów stanu cywilnego. Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawach Mennesson i Labassée (2014) uznał, że odmowa uznania pokrewieństwa dziecka z ojcem biologicznym narusza jego prawo do życia prywatnego, i Francja zmieniła praktykę wobec ojców genetycznych.
W praktyce ojciec biologiczny ma dziś przepisanie aktu urodzenia dużo łatwiejsze niż matka intencyjna, która zwykle musi przejść przez przysposobienie dziecka małżonka. To wymaga czasu i francuskiego pełnomocnika. Zasady zmieniały się w ostatnich latach kilka razy, dlatego plan dokumentów omówcie z francuskim prawnikiem przed transferem zarodka, a nie po porodzie.
Dla Was ważniejsza bywa ścieżka polska. Dziecko polskiego obywatela jest obywatelem polskim z urodzenia, bez względu na miejsce urodzenia i zamieszkania rodziców.
Dokumenty dziecka w Polsce
Polska ścieżka obejmuje transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia w urzędzie stanu cywilnego, potem PESEL i paszport. Szczegóły krok po kroku opisujemy w poradniku o transkrypcji aktu urodzenia oraz w wpisie o paszporcie i PESEL dziecka z surogacji. Polski urząd ocenia treść aktu i to, kto jest w nim wpisany jako matka, więc wybór kraju programu wpływa na całą dalszą drogę.
Dokumenty wystawione za granicą zwykle wymagają apostille i tłumaczenia przysięgłego. Do zrozumienia francuskich pism, orzeczeń i korespondencji z urzędami przed zleceniem tłumaczenia przysięgłego pomoże tłumaczenie dokumentów z zachowaniem układu, ale do urzędu składacie tłumaczenie przysięgłe, nie robocze.
Który kraj wybrać, mieszkając we Francji
Najpierw stan cywilny. Ukraina przyjmuje wyłącznie małżeństwa kobiety i mężczyzny z wskazaniem medycznym po stronie żony. Gruzja i Armenia przyjmują też pary bez ślubu, a Armenia kobiety samotne. Pary dwóch mężczyzn mają mniej legalnych kierunków, opisujemy je na stronie surogacja dla par homoseksualnych.
Potem odległość i ryzyko. Z Francji do Tbilisi i Erywania lecą bezpośrednie i jednoprzesiadkowe loty, na Ukrainę dojedziecie przez Polskę, co przy wojnie wydłuża podróż. Porównanie dwóch najczęściej wybieranych kierunków znajdziecie na stronie surogacja Ukraina czy Gruzja, a listę placówek w katalogu klinik.
Jak zacząć przygotowania
Przygotujcie opis diagnozy i dotychczasowego leczenia po angielsku albo francusku. Wybierzcie w kalkulatorze sytuację rodzinną i kraj, a potem wyślijcie zapytanie do dwóch lub trzech klinik z katalogu. W zapytaniu napiszcie, że mieszkacie we Francji i jesteście obywatelami Polski. Poproście o kosztorys z podziałem na pozycje, harmonogram płatności i opis dokumentów wydawanych po porodzie.
Najczęstsze pytania
Czy surogacja we Francji jest legalna?
Nie. Art. 16-7 kodeksu cywilnego uznaje każdą umowę o macierzyństwo zastępcze za nieważną, a kodeks karny przewiduje sankcje dla pośredników. Zakaz obejmuje także surogację altruistyczną. Rodzice szukają programów poza Francją, głównie w Armenii, Gruzji, na Ukrainie i w USA.
Ile kosztuje surogacja dla Polaków mieszkających we Francji?
Program za granicą zaczyna się od około 144 tys. zł w Armenii, czyli około 34 000 EUR. Ukraina zaczyna się od około 37 000 EUR, Gruzja od 38 000 EUR, a USA od około 110 000 EUR. Kwoty obejmują klinikę, kobietę noszącą ciążę, poród, prawników, podróże i dokumenty.
Czy Francja uzna dziecko urodzone z surogacji za granicą?
Częściowo. Pokrewieństwo z ojcem biologicznym Francja uznaje po wyrokach Trybunału w Strasburgu. Matka intencyjna zwykle musi przejść przysposobienie dziecka małżonka. Zasady zmieniały się, więc przed transferem zarodka omówcie je z francuskim prawnikiem.
Czy dziecko z surogacji dostanie polski paszport?
Tak, jeśli jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a akt urodzenia zostanie przepisany w Polsce. Po transkrypcji urząd nadaje numer PESEL, a potem składacie wniosek paszportowy. Czas całej ścieżki zależy od kraju urodzenia i kompletności dokumentów.
Od czego zacząć szukanie kliniki?
Od kraju, w którym możecie skorzystać z programu przy swoim stanie cywilnym. Potem porównajcie w katalogu klinik koszt, zakres pakietu i dokumenty po porodzie, i wyślijcie zapytania do dwóch lub trzech placówek.