Spis treści
Sprawdźcie, które kraje są dostępne dla Waszej sytuacji
Cztery pytania z listy, bez konta. Kosztorys w zł i kliniki ze sprawdzonymi dokumentami od razu.
Surogacja na Ukrainie jest legalna dla małżeństw z medycznym wskazaniem, a rodzice są wpisywani do aktu urodzenia. Wojna oznacza jednak realne ryzyko dla ciąży, porodu, podróży i dokumentów, dlatego wiele par rozważa Gruzję albo Armenię. Poniżej uczciwie ważymy jedno i drugie.
Co mówi ukraińskie prawo
Ukraiński Kodeks rodzinny przewiduje, że jeżeli zarodek poczęty przez małżonków zostaje przeniesiony do organizmu innej kobiety, rodzicami dziecka są małżonkowie. Prawo nie zostało zmienione w związku z wojną. W praktyce oznacza to:
| Kwestia | Stan na Ukrainie |
|---|---|
| Model | komercyjny |
| Kto może skorzystać | wyłącznie małżeństwo kobiety i mężczyzny |
| Wymóg medyczny | wskazanie medyczne po stronie kobiety |
| Pochodzenie genetyczne | co najmniej jedno z małżonków powinno być genetycznym rodzicem |
| Akt urodzenia | małżonkowie wpisywani jako rodzice |
| Koszt | 45 000 do 70 000 USD |
| Czas | 12 do 18 miesięcy |
Pary niebędące małżeństwem, pary jednopłciowe i osoby samotne nie mogą skorzystać z programu na Ukrainie. Więcej w przewodniku surogacja na Ukrainie.
Jakie ryzyka niesie wojna
To nie jest ryzyko teoretyczne. Na początku pełnoskalowej inwazji w 2022 roku agencja AP opisywała co najmniej 20 noworodków urodzonych przez surogatki, które czekały w zaimprowizowanym schronie w Kijowie na rodziców z Europy, Ameryki Łacińskiej i Chin. Pielęgniarki nie mogły wrócić do domów, bo dojazd był zbyt niebezpieczny.
Najważniejsze ryzyka:
- Bezpieczeństwo kobiety noszącej ciążę. Ostrzały, przerwy w dostawach prądu, ewakuacje, stres.
- Ciągłość opieki medycznej. Szpital, w którym zaplanowano poród, może zmienić tryb pracy albo przenieść oddział.
- Podróż rodziców. Brak ruchu lotniczego, długa podróż lądowa, a rządy wielu państw odradzają wszelkie podróże na Ukrainę.
- Dokumenty. Wydłużone terminy w urzędach, utrudniony dostęp do konsulatu, ryzyko utraty dokumentów.
- Stabilność kliniki. Relokacja, zmiana właściciela albo zawieszenie działalności w trakcie programu.
Część klinik oferuje przeniesienie kobiety w ciąży do bezpieczniejszych regionów albo poród za granicą. Taki wariant wymaga sprawdzenia, czy prawo kraju porodu pozwoli wpisać was do aktu urodzenia. To zmienia całą konstrukcję prawną programu.
Jak przebiega program na Ukrainie
Sam przebieg programu nie różni się od czasów sprzed wojny. Różnią się warunki, w jakich się odbywa.
- Kwalifikacja. Klinika sprawdza akt małżeństwa i dokumentację medyczną potwierdzającą wskazanie po stronie kobiety, na przykład brak macicy albo przeciwwskazanie do ciąży.
- Umowa. Umowa między małżonkami, kliniką i kobietą noszącą ciążę, poświadczona notarialnie. Warto, żeby zawierała rozdział o sytuacjach nadzwyczajnych.
- In vitro i transfer. Część par przyjeżdża na pobranie komórek osobiście, część przesyła materiał z innego kraju. Każdy wyjazd to osobna ocena bezpieczeństwa.
- Ciąża. Rodzice dostają raporty z badań. Warto ustalić, jak często i w jakiej formie.
- Poród i rejestracja. Ukraiński urząd sporządza akt urodzenia, w którym rodzicami są małżonkowie.
- Powrót. Apostille, wniosek o polski dokument podróży dla dziecka, wyjazd lądem przez granicę z Polską.
Na każdym z tych etapów pojawia się pytanie, czy rodzice mogą bezpiecznie przyjechać. W praktyce oznacza to dłuższe pobyty w Polsce przy granicy, większą rolę pełnomocnictw i więcej dokumentów załatwianych przez konsulat.
Ile kosztuje surogacja na Ukrainie
| Pozycja | Koszt (USD) |
|---|---|
| Pakiet kliniki lub agencji (in vitro, koordynacja) | 15 000 do 25 000 |
| Wynagrodzenie i wydatki kobiety noszącej ciążę | 18 000 do 25 000 |
| Opieka nad ciążą i poród | 4 000 do 8 000 |
| Prawnik i dokumenty na Ukrainie | 2 000 do 4 000 |
| Podróże i pobyt rodziców | 3 000 do 5 000 |
| Dokumenty w Polsce | 1 000 do 3 000 |
| Razem | 45 000 do 70 000 |
Do budżetu warto doliczyć rezerwę na wydłużony pobyt, ewakuację albo przeniesienie porodu. W kalkulatorze kosztów możecie porównać ten wariant z innymi krajami.
Alternatywy dla Ukrainy
| Kraj | Koszt (USD) | Dla kogo | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Gruzja | 45 000 do 75 000 | pary kobiety i mężczyzny | zapowiedź zakazu dla cudzoziemców z 2023 roku nie weszła w życie |
| Armenia | 40 000 do 65 000 | pary kobiety i mężczyzny, kobiety samotne | rodzice wpisywani do aktu urodzenia |
| USA | 130 000 do 220 000 | wszystkie modele rodziny | najwyższa przewidywalność, najwyższy koszt |
Najbliżej ukraińskiego modelu są Gruzja i Armenia, bo mają podobny koszt, wpis rodziców do aktu i podobny czas. Kazachstan, często wymieniany obok nich, od lipca 2026 roku dopuszcza jako zamawiających wyłącznie swoich obywateli w małżeństwie. Szczegóły w przewodnikach surogacja w Gruzji i surogacja w Armenii, a o sytuacji w Gruzji piszemy osobno we wpisie surogatka Gruzja.
Jak ocenić klinikę na Ukrainie w czasie wojny
Do standardowej listy dokumentów, którą omawiamy we wpisie jak sprawdzić klinikę surogacji, dochodzą pytania specyficzne dla wojny (pełną listę pytań do kliniki przed umową, razem z tym, o co rodzice pytają na forach, znajdziecie we wpisie surogacja Ukraina forum):
- Gdzie fizycznie odbywa się transfer, prowadzenie ciąży i poród, i czy te miejsca zmieniły się od 2022 roku.
- Czy klinika ma doświadczenie z porodami w trybie awaryjnym i jak wyglądała opieka nad noworodkami w 2022 roku.
- Kto płaci za ewakuację kobiety noszącej ciążę i za pobyt w innym regionie.
- Jak przechowywane są zarodki i co się z nimi dzieje przy braku zasilania.
- Czy umowa przewiduje zwrot części płatności, gdy program zostanie przerwany z przyczyn zewnętrznych.
Jeśli program na Ukrainie już trwa
- Ustalcie z kliniką plan awaryjny na piśmie: gdzie odbędzie się poród, kto pokrywa koszty przeniesienia, jak będziecie informowani.
- Zapiszcie dane kontaktowe polskiej ambasady w Kijowie i konsulatów.
- Przygotujcie dokumenty z wyprzedzeniem: akty małżeństwa i urodzenia, pełnomocnictwa, tłumaczenia.
- Rozważcie wcześniejsze uznanie ojcostwa przed polskim konsulem, jeśli wasz prawnik uzna to za korzystne.
- Uzgodnijcie z prawnikiem plan na transkrypcję aktu w Polsce, opisany w poradniku transkrypcja aktu urodzenia.
Decyzja należy do was
Nie ma jednej dobrej odpowiedzi na pytanie, czy rozpoczynać program na Ukrainie. Część par wybiera ten kraj świadomie, bo zna kliniki, ma bliskie relacje z Ukrainą i akceptuje ryzyko. Inne uznają, że w czasie wojny nie chcą obciążać tym ani siebie, ani kobiety noszącej ciążę. Obie decyzje są uprawnione, o ile zapadają na podstawie rzetelnej informacji.
To informacja, nie porada prawna. Decyzję o rozpoczęciu albo kontynuowaniu programu warto podjąć po rozmowie z prawnikiem z katalogu kancelarii.
Źródła
- AP przez Spectrum News, Surrogate babies born in Ukraine wait out war in basement, dostęp 2026-10-08
- AP przez Breaking News, Surrogate babies wait out war in makeshift bomb shelter, dostęp 2026-10-08
- Law Society Gazette Ireland, Kazakhstan bans commercial surrogacy for foreigners, dostęp 2026-10-08
- GOV.UK, porady dla podróżujących na Ukrainę, dostęp 2026-10-08
- Ambasada RP w Kijowie, dostęp 2026-10-08
- Prawo o aktach stanu cywilnego, ISAP, dostęp 2026-10-08
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 73 (uznanie ojcostwa przed konsulem), ISAP, dostęp 2026-10-08
Najczęstsze pytania
Czy surogacja na Ukrainie jest legalna w czasie wojny
Tak. Przepisy Kodeksu rodzinnego Ukrainy nie zostały zawieszone, a kliniki prowadzą programy. Zmieniło się ryzyko związane z bezpieczeństwem, podróżą i dokumentami.
Kto może skorzystać z surogacji na Ukrainie
Wyłącznie małżeństwo kobiety i mężczyzny z medycznym wskazaniem po stronie kobiety. Pary bez ślubu, pary jednopłciowe i osoby samotne nie mogą.
Ile kosztuje surogatka na Ukrainie
Całkowity koszt programu to około 45 000 do 70 000 USD. Warto doliczyć rezerwę na wydłużony pobyt albo przeniesienie porodu.
Jaki kraj wybrać zamiast Ukrainy
Najbliższe modelem i kosztem są Gruzja i Armenia. Jeśli najważniejsza jest przewidywalność prawa, a budżet na to pozwala, rozważcie USA.